De ingrediënten van het leven

Wat zijn de ingrediënten van het leven (zoals we dat kennen)?

De definitie van leven is zoiets als: de organisatie van materie die zichzelf vernieuwt en in stand houdt. Het is een erg kale, minimale definitie vind ik als ik m bekijk, nog eens lees en op mij in laat werken. Ik heb deze definitie natuurlijk niet zelf bedacht. Een definiëring is nodig als je wil onderzoeken wat leven onderscheidt van dood en meteen dan ook maar hoe de overgang van het een in het ander in z’n werk gaat.

Als ik het een beetje heb begrepen zijn virussen actief op die grens tussen dood en leven. Ik kopieer de volgende definitie van een virus uit Wikipedia dat er meteen al een kanttekening bij heeft staan: Een virus is een microscopisch klein deeltje dat bestaat uit erfelijk materiaal, verpakt in een eiwitomhulsel. Virussen worden pas biologisch actief als zij cellen van levende organismen binnendringen. Virussen hebben geen eigen voortplantingsapparaat en geen eigen stofwisseling. Ze zijn daarom volledig afhankelijk van gastheerorganismen. Er is geen sluitende definitie van leven, zodat er nog niet gezegd kan worden of virussen leven.

Onze definitie van leven is niet precies genoeg om te kunnen zeggen of virussen leven of dood materiaal zijn. Dat komt doordat virussen op de punten: stofwisseling en voortplanting het af laten weten. Virussen kunnen zich alleen voortplanten en vernieuwen als ze daarvoor gebruikmaken van een levende cel.

Nu is er dit jaar een virus op het wereldtoneel verschenen die alle aandacht opeist: het Coronavirus. Ik lees over dit virus soms dat er discussie is over wanneer het virus wel leeft en een bedreiging voor onze gezondheid is en wanneer het dood is. Het lijkt dat het dan eigenlijk gaat over of er complete virussen zijn of slechts stukjes van het virus. Niet of het levende of dode virussen zijn, Dat kunnen we immers niet zeggen omdat we er nog niet uit zijn of het virus eigenlijk wel leeft. Deze discussies zijn voor leken zoals ik best moeilijk te volgen. Dat komt doordat de wetenschap zo enorm ver gevorderd is in het analyseren. Analyse betekent (ik neem hier weer m’n toevlucht tot wikipedia voor een duidelijke en bondige definitie) het ontleden van een bepaald (denk)object tot de constituerende elementen. En de wetenschap die ziektes bestudeert met het doel die te begrijpen en zo mogelijk te genezen is heel erg ver in dit analyseproces zodat we nu op moleculair niveau kunnen beschrijven hoe het coronavirus dat bestaat uit een streng RNA dat omgeven is met een vettig laagje een levende cel in een mensenlichaam binnendringt. Die cel wordt dan ertoe aangezet nieuwe coronavirussen te gaan produceren.

Daar hebben we de losgeanalyseerde elementen voor ons op tafel liggen. Als het lukt om die strengetjes RNA die onze cellen kunnen overnemen te blokkeren blijven we gezond. Worden onze lichaamscellen tenminste niet overgenomen door dit virus. Ondertussen kijk ik bezorgd naar de duizenden trekvogels die overvliegen en uitrusten om ons heen. Zij hebben dit jaar weer voge;griep virussen meegenomen op hun trektocht en honderdduizenden gevangen productievogels zijn al gedood omdat in enkele dit virus was binnengedrongen.

De al dan niet levende virussen lijken op te rukken. Ze dringen de dieren binnen die wij tot productiedier hebben gemaakt en evolueren daarin tot nieuwe vormen die in staat zijn ook in ons lichaam tot leven te komen.

Aarde – water – vuur – lucht dat zijn de vier elementen die benodigd waren voor de goddelijke geest om het leven te doen ontstaan in de dode materie. Is er een overeenkomst met het virus dat dood is maar leven kan overnemen en dan zelf tot leven kan komen?

virus = aarde/water/lucht/vuur? Een viroloog ging op zijn hurken zitten om ons, de leken, uit te leggen welke soorten virussen er worden onderscheiden op grond van hu vermogen om ons lichaam binnen te dringen. Er zijn drie soorten, zei hij. Je hebt de soort die binnenkomt via vochtige aanraking. Door een slijmvlies dringt het virus een lichaam binnen. Dan is er de soort die via (een beschadiging van) de huid binnen kan dringen. De derde soort komt binnen via de lucht. Het is het virus dat in kleine druppeltjes door de lucht reist en via de ademhalingsorganen het lichaam binnendringt.. Water, vuur en lucht. Aarde? Zijn die manieren van binnendringen te verbinden met die vier benodigde elementen: water, aarde, vuur en lucht? Dat zie ik niet, het gaat over een ander aspect.

Ik weet wanneer ik moet opgeven en hier ben ik vastgelopen. Ik kom hier niet verder.

De Modderduivel, een wezen dat leeft in een wereld waarin aarde, water, lucht en en vuur door elkaar lopen, de wereld van vóór de ordening heeft plaatsgevonden die leven tot stand brengt. Een hemels wezen, geschapen uit het hemelse vuur, verbannen naar de aardse onderwereld en zich bewegend tussen de werelden. Ik zoek naar raakvlakken met het virus. Dat is ook een wezen, of is dat wel een wezen, als het niet leeft? een wezen dat bestaat op het grensvlak tussen dood en leven. Een grens die het overschrijdt, in beide richtingen.

Een gedachte over “De ingrediënten van het leven”

  1. Beste Harm
    een interessant betoog. Ik denk dat de antwoorden waar je naar zoekt (mochten die er zijn) over wat een virus wel of niet is in de natuur (dus buiten onszelf) te vinden zijn.
    Vanuit de oertijd haalden de mensen nog veel wijsheid uit de natuur, resten daarvan zijn oa de traditie met de kerstkabouters die je nog tegenkomt in Scandinavische landen. Ik zal het proberen uit te leggen.
    Ik ben zelf een van de weinige geluksvogels die niet thuis hoeft te blijven ten tijden van corona, en dus in het aquarium waar ik werk, is. Er komen niet veel toeristen, een paar per dag. Vandaag kwam er een gezinnetje, we hebben open bakken waar je de vissen voorzichtig mag aaien. Een moeder zei tegen haar dochtertje: “kijk, daar komen de vissen, die willen met je praten”
    Het kan komen door het kijken van Disneyfilms met pratende dieren, maar vanuit ons onderbewuste? kan het ook duiden op tijden waarin we nog in dialoog met de natuur konden zijn.
    Misschien vind je dat ik in mijn reactie te veel afdwaal van je betoog over het coronavirus.
    Wat ik wil proberen te vertellen is dat als we daadwerkelijk proberen in dialoog te gaan (vooral luisteren) met de natuur, dan zijn ook de antwoorden daar. Het vergt haast een soort meditatie, dat je helemaal alleen bent in de natuur. De natuur is vol wijsheid, besef dat vooral, en spreekt in een taal die volle concentratie vereist. Ik hoop dat je mijn reactie kunt gebruiken, anders vraag je maar wat ik bedoel.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.